Taariikhda africa (History of africa)
Afrika waa qaarada labaad ee ugu weyn iyo tan labaad ee ugu dadka badan adduunka, oo dhacda waxa ay dhacdaa inteeda badan Hemisphere Bari. Waxa dhanka waqooyi ka xiga badda Mediterranean-ka, galbeedna badweynta Atlaantik, koonfur-bari ee badweynta Hindiya, iyo badda cas oo dhanka waqooyi-bari ka xigta.
Qaaradda Afrika waxa ay caan ku tahay kala duwanaanshiyaha juqraafiyeed ee cajiibka ah, oo ka kooban saxare aad u ballaadhan sida Saxaraha woqooyiga, Savannahs barwaaqada ah, dhul-daaqsimeedka ballaadhan, kaymaha kulaylaha, iyo buuraheeda kala duwan ee faraha badan sida buuraha Atlas iyo buuraleyda Itoobiya. Waxay hoy u tahay noocyo kala duwan oo duurjoog ah, oo ay ku jiraan noocyada caanka ah sida maroodiga, libaaxyada, geriga, wiyisha, iyo zebras. waxaana laga helaa inkabadan lixdan beero qaran ah oo loo dalxiis tago.
buurta afrika ugu dheeri waa buurta kilimjaaro 5,895m oo kutaal dalka tan saaniya.
Africa ayaa sidoo kale caan ku ah kala duwananshaheeda dhaqameed, iyadoo in ka badan 2,000 oo qoomiyadood oo kala duwan ay ku nool yihiin iyo ku dhawaad 2,000 oo luqadood oo lagaga hadlo qaaradda oo dhan waxaana ugu waa wayn luuqadaha lagaga hadlo carabiga , sawaaxiliga iyo hawsaha. Afrika waxa ay sidoo kale qani ku tahay dhaqameed kala duwan, waxaan ay dhaqamadaas ku xustaa siyaabo badan sida farshaxano, muusig, qoob ka ciyaar iyo siyaabo kale oo badan.
harada ugu wayn qaaradana waa harada figtooriya waana harada labaad ee aduunka ugu wayn waxaana kadhaxaysaa kiinya, tansaaniya, iyo yugaandha
africa waa qaarad mustaqbalka kaalin wayn kuleh , waxa kamid ah khayraadkeeda in ay tahay mida ugu dhalinta yar marka la eego jiilkeedan badan ee soo kacayaa.
Hadaba imisa dal ayay ka koobantahay africa?
si guud Africa waxa ay ka kooban tahay 54 Dal
waxa ayna ururka qaramada midaway u qayabiyaa 5 gobal hoosaad kuwaas oo kala ah waqooyiga afrika bariga afrika , galbeedka africa , africada dhexe iyo koonfurta africa.
1 .aaynu ku bilawno North Africa ama waqooyiga afrika :
waa gobol hoosaad ka kooban lix dal oo kala ah (Algeria , masar , Libyan , Morocco , Tunisia , Western Sahara iyo Sudan) ,waqooyiga afrika dadka ku nool waxa lagu qiyasaa 249 m , dalka ugu dadka badana waa Masar oo ay ku nool yihiin dad gaadhaya 113,480,658 dhanka kalana dalka ugu dadka yari waa Libya oo ay ku nool yihiin 6,921,232 oo qof oo kaliya .
dhamaan dalalka dhaca waqooyiga africa waxa ay ka mid yihiin dalalka islaamka ah , si guudna waxa loogu tixgliyaa inay yihiin carab waxa ayna intooda badani ku hadli karaan luuqada carabiga,inkasta oo in badan oo iyaga ka mid ahi ay Aaminsan yihiin inay yihiin Amazighs ama barbar ka duwan carabta. magaalada ugu dadka badan waqooyiga afrika waa magaalada Qahira ee dalka masar waxaana maanta lagu qiyaasaaa daka ku nool inka badan 20 million oo qof , magaalooyinka kale ee ku soo xiga waxa laga xusi karaa Alexandria oo iyana masar dhacda , iyo magaalada Casablanca oo dhacda dalka Morocco.
|
no |
Country |
Population |
Subregion |
|
1 |
Nigeria |
223,804,632 |
Western Africa |
|
2 |
Ethiopia |
126,527,060 |
Eastern Africa |
|
3 |
Egypt |
112,716,598 |
Northern Africa |
|
4 |
DR Congo |
102,262,808 |
Middle Africa |
|
5 |
Tanzania |
67,438,106 |
Eastern Africa |
|
6 |
South Africa |
60,414,495 |
Southern Africa |
|
7 |
Kenya |
55,100,586 |
Eastern Africa |
|
8 |
Uganda |
48,582,334 |
Eastern Africa |
|
9 |
Sudan |
48,109,006 |
Northern Africa |
|
10 |
Algeria |
45,606,480 |
Northern Africa |
|
11 |
Morocco |
37,840,044 |
Northern Africa |
|
12 |
Angola |
36,684,202 |
Middle Africa |
|
13 |
Ghana |
34,121,985 |
Western Africa |
|
14 |
Mozambique |
33,897,354 |
Eastern Africa |
|
15 |
Madagascar |
30,325,732 |
Eastern Africa |
|
16 |
Côte
d'Ivoire |
28,873,034 |
Western Africa |
|
17 |
Cameroon |
28,647,293 |
Middle Africa |
|
18 |
Niger |
27,202,843 |
Western Africa |
|
19 |
Mali |
23,293,698 |
Western Africa |
|
20 |
Burkina
Faso |
23,251,485 |
Western Africa |
|
21 |
Malawi |
20,931,751 |
Eastern Africa |
|
22 |
Zambia |
20,569,737 |
Eastern Africa |
|
23 |
Chad |
18,278,568 |
Middle Africa |
|
24 |
Somalia |
18,143,378 |
Eastern Africa |
|
25 |
Senegal |
17,763,163 |
Western Africa |
|
26 |
Zimbabwe |
16,665,409 |
Eastern Africa |
|
27 |
Guinea |
14,190,612 |
Western Africa |
|
28 |
Rwanda |
14,094,683 |
Eastern Africa |
|
29 |
Benin |
13,712,828 |
Western Africa |
|
30 |
Burundi |
13,238,559 |
Eastern Africa |
|
31 |
Tunisia |
12,458,223 |
Northern Africa |
|
32 |
South Sudan |
11,088,796 |
Eastern Africa |
|
33 |
Togo |
9,053,799 |
Western Africa |
|
34 |
Sierra
Leone |
8,791,092 |
Western Africa |
|
35 |
Libya |
6,888,388 |
Northern Africa |
|
36 |
Congo |
6,106,869 |
Middle Africa |
|
37 |
Central
African Republic |
5,742,315 |
Middle Africa |
|
38 |
Liberia |
5,418,377 |
Western Africa |
|
39 |
Mauritania |
4,862,989 |
Western Africa |
|
40 |
Eritrea |
3,748,901 |
Eastern Africa |
|
41 |
Gambia |
2,773,168 |
Western Africa |
|
42 |
Botswana |
2,675,352 |
Southern Africa |
|
43 |
Namibia |
2,604,172 |
Southern Africa |
|
44 |
Gabon |
2,436,566 |
Middle Africa |
|
45 |
Lesotho |
2,330,318 |
Southern Africa |
|
46 |
Guinea-Bissau |
2,150,842 |
Western Africa |
|
47 |
Equatorial
Guinea |
1,714,671 |
Middle Africa |
|
48 |
Mauritius |
1,300,557 |
Eastern Africa |
|
49 |
Eswatini |
1,210,822 |
Southern Africa |
|
50 |
Djibouti |
1,136,455 |
Eastern Africa |
|
51 |
Comoros |
852,075 |
Eastern Africa |
|
52 |
Cabo Verde |
598,682 |
Western Africa |
|
53 |
Sao Tome
& Principe |
231,856 |
Middle Africa |
|
54 |
Seychelles |
107,660 |
Eastern Africa |
Afrika waa qaarad leh taariikh qani ah oo kala duwan. Waxa ay hoy u ahayd ilbaxnimadii qadiimiga ahayd, waxa ka jiray boqortooyooyinkii awooda badnaa, waxa soo maray gumaysi ay ka dhaxashay waayo aragnimo iyo dhaqdhaqaaqyo gobonimo doon ah, waxa ay sii waddaa in ay ka gudubto caqabadihii ay ku raabeen gumaystayaashii soo maray iyo fursadaha waagii gumaysiga ka habsaamay.waxa kale oo xusid mudan kala duwanaanshaha juqraafiyeed iyo dhaqameed ee Afrika, oo ay weheliso kheyraadkeeda dabiiciga ah ee badan, ayaa gacan ka geysta muhiimada ay ku leedahay horumarka caalamka maanta. Iyadoo Afrika ay wajaheyso caqabado kala duwan, waxay sidoo kale haysataa awood aad u weyn oo korriin, horumar, iyo isbeddel wanaagsan. Taariikhda qaaradda, dhaqankeeda, iyo dhaqdhaqaaqeeda socda ayaa ka dhigaya qayb soo jiidasho leh oo muhiim ah .






0 Comments